Ќе ми биде жал и за земјата и за граѓаните на Македонија ако Владата не ја искористи можноста што е создадена сега околу приклучувањето на Европската Унија. Проблемот не е само во вклучувањето на Бугарите во Уставот, туку и во неостварената реформска агенда, посочи во интервју за Еуроњуз на бугарски јазик, известувачот за Македонија во Европскиот парламент, Томас Вајц. Тој додаде дека во моментов не гледа никаков напредок и никакви реформи во земјата и потенцира дека е изгубена цела година.
„Во последната година во Северна Македонија нема никаков напредок, нема реформи и не станува збор само за почетокот на преговори, туку и за реформската агенда, за Планот за раст. Ако земјата не ги спроведе потребните реформи, 47 милиони евра нема да отидат кај неа, туку кај соседните земји“, рече Вајц.
Вајц повтори дека преговорите за членство во ЕУ не можат да продолжат без уставните измени и ја отфрли можноста за репреговарање на Преговарачката рамка.
„Заштитата на малцинствата и правото на самоопределување, како и културното изразување се дел од главните европски вредности. Ова е предуслов. Ова се Копенхашките критериуми. Секоја земја што аплицира за пристапување мора да ги исполни овие барања и ова нема да се промени. Значи, не само од моја гледна точка, прашањето не е предмет на преговори, туку го слушам ова и од Советот и од Комисијата. Ова е нешто што земјата треба да го направи. Да внесе дополнителни малцинства во уставот и да го гарантира правото на самоопределување и културно изразување. Ова е барање на Европската Унија. Ова е предуслов и мора да се исполни. Во спротивно, без уставен амандман, нема да започнеме преговори“, потенцира Вајц.
Зборувајќи за најважните реформи за пристапување кон Европската Унија, тој ги наброја реформите во областа на владеењето на правото, борбата против корупцијата, обезбедувањето независно судство кое обезбедува правда за граѓаните, но и за бизнисите, како и за развојот на земјата.
„Без Европската Унија, ако немате соодветен статус на владеење на правото, нема да привлечете странски инвеститори. Значи, ова е клучно прашање. И да, корупцијата е рак во нашите општества, а исто така и во Европската Унија. И во мојата земја сè уште се бориме со корупција. Прашањето е дали имаме институции, дали имаме законодавство, дали имаме власти кои се способни и спремни и имаат политички простор да дејствуваат за борба против корупцијата или не. И сè уште треба да видиме подобрување во оваа насока од страна на Северна Македонија и Владата на Северна Македонија. Ова е јасно наведено и во извештајот“, посочи Вајц.
Според Вајц, позитивна е најавата на Владата дека следната година нема да има избори и дека е подготвена да ги забрза своите напори во однос на реформите.
„Разликата меѓу Македонија и Албанија го следи принципот на заслуги. Албанија напредува многу брзо, особено кога станува збор за законодавството. Во однос на неговото спроведување во пракса, сè уште треба да видиме повеќе на терен. Не треба да ја запреме едната страна затоа што другата не напредува. Исто така, се надевам дека пристапувањето на Албанија или големите шанси за Албанија да се приклучи, исто така, ќе дадат поттик на политичката сцена во Северна Македонија. Го гледам ова кај луѓето. Откако започна разграничувањето, поддршката за Европската Унија во Северна Македонија расте и се надевам дека владата ќе ги слушне своите граѓани. Тоа е тоа што луѓето го сакаат, а не го сакаат толку многу поради еден политички или идеолошки аргумент, туку главно поради владеењето на правото, безбедноста, како и економскиот развој, прашања од секојдневниот живот“, рече Вајц.
На прашањето кога реално Северна Македонија може да се приклучи на Европската Унија, Вајц посочи дека е потребно земјата сериозно да се посвети на реформите за да има шанса да се приклучи на клубот на Албанија и Црна Гора.
Предупредувањата од Вајц следат откако еврокомесарката за проширување Марта Кос минатата недела испрати писмо до лидерите на земјите од Западен Балкан, во кое предупредува дека регионот може да изгуби вкупно до 750 милиони евра од Планот за раст доколку не се забрзаат реформите.
Планот за раст предвидува вкупно шест милијарди евра за државите по спроведувањето на одредени реформи, при што на секои шест месеци се прави преглед на напредокот. Доколку некоја земја не ја исполни реформата во предвидениот рок, добива грејс-период од една година пред парите да бидат неповратно изгубени.Албанија, Косово, Северна Македонија, Србија и Црна Гора своите реформски агенди ги испратија навреме и требаше да ги усвојат до јуни 2025 година, што значи дека претстојниот јуни истекува грејс-периодот за средствата поврзани со тие реформи.
